Publications

Een dak boven het hoofd. Een stevig dak. Betrouwbaar en betaalbaar. Een dak dat bescherming biedt. Dat mensen welkom heet. Een dak, klaar voor de toekomst.

Het recht op wonen is in België, Vlaanderen, Wallonië en Brussel zeker niet voor iedereen gerealiseerd. Wie huisvesting heeft is er, zeker op de huurmarkt, niet altijd goed aan toe. Zo is 16% van de private huurwoningen en 17% van sociale huurwoningen in slechte staat. Discriminatie blijft een probleem. Mensen in dak- en thuisloosheid hebben nood aan meer ondersteuning.

De situatie is ernstig.

Aan de hand wetenschappelijk onderzoek en eigen ervaringen, schetsen de leden van de Belgische Caritasfamilie een beeld van de problemen en tendenzen op enkele deelvlakken van het huisvestingsbeleid. Om het beleid te ondersteunen, reiken we daarnaast mogelijke oplossingen aan. Zo wil Caritas Vlaanderen, geïnspireerd door de sociale leer van de Kerk, bijdragen aan een woonbeleid dat aangepast is aan de sociale en ecologische uitdagingen van deze eeuw.

 

 

 

 


 

 

Lees het CaritasStandpunt:

Online lezen via Issuu

 

Download het CaritasStandpunt op je pc:

Caritas Oost-Vlaanderen publiceert regelmatig een eigen Nieuwsbrief. Deze Nieuwsbrief verschijnt meerdere keren per jaar in een eenvoudig .pdf-bestand.

Je kan je abonneren op deze nieuwsberichten via het diocesaan secretariaat (caritas.oost-vlaanderen[at]skynet.be).

Als gevolg van de Zesde Staatshervorming werd de inrichting van de eerstelijns juridische dienstverlening, samen met de Justitiehuizen, overgebracht naar de regio’s. Voor Vlaanderen werd het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin hiervoor verantwoordelijk.

Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Jo Vandeurzen, merkt terecht op dat de wijze waarop de eerstelijns juridische dienstverlening georganiseerd wordt moet worden herbekeken. Vandaag wordt deze dienstverlening gefragmenteerd aangeboden, met als enige sturing de Commissies Juridische Bijstand die per gerechtelijk arrondissement een eigen werkmethode hanteren.

De taken en opdrachten van de, nu Vlaamse, Justitiehuizen zullen worden herdacht. Welke plaats de eerstelijns juridische dienstverlening krijgt binnen die Vlaamse Justitiehuizen is vooralsnog een vraagteken.

Caritas Vlaanderen wil zich in deze aanbevelingen focussen op de toegang tot de eerstelijns juridische dienstverlening voor mensen in (kans)armoede. Zij ervaren, zo blijkt verder in dit rapport, verschillende drempels die niet mogen genegeerd worden wanneer we nadenken over de wijze waarop we de eerstelijns juridische dienstverlening in de toekomst willen inrichten.

Om tot onze aanbevelingen te komen, namen we een steekproef af bij coördinatoren of medewerkers van erkende Verenigingen waar armen het woord nemen of Welzijnsschakels. Hun ervaringen en kennis zijn onmisbaar en vormden een belangrijke basis voor onze adviezen.

Daarnaast waren er gesprekken met enkele belangrijke stakeholders en deden we beroep op het, pas gepubliceerde, Tweejaarlijks Verslag 2014-2015 van het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Zij gingen op hun beurt in gesprek met mensen in armoede, mensen uit verenigingen en verschillende (ook andere) stakeholders.

Op die manier hopen we een gestoffeerd en waardevol rapport af te leveren, waar rekening mee gehouden kan worden bij het hertekenen van een belangrijke publieke dienst, die de eerstelijns juridische dienstverlening zeker is.

 

 


 

Lees het CaritasRapport:

Online lezen via Issuu

 

Download het CaritasRapport op je pc:

Edito

TOEKOMST MAKEN WE SAMEN, ZEKER ALS HET MOEILIJK GAAT


Het voorbije jaar 2014 was politiek een belangrijk jaar, met de samenvallende verkiezingen van 25 mei. Het sociale cohesiemodel van ons land staat onder druk, en de verschillende regeringen zullen de komende jaren cruciale beslissingen moeten nemen. Caritas Vlaanderen legde, samen met de andere Caritasgeledingen van het land, een gezamenlijk memorandum neer, waarin we uitgaan van een positieve visie op de samenleving, gebaseerd op solidariteit en subsidiariteit, op samengedragen verantwoordelijkheid (zie verder). We zullen dit memorandum gebruiken als maatstaf voor een jaarlijkse evaluatie van het beleid van de verschillende overheden, en hen daarop aanspreken, zoals we ook reeds in 2014 meerdere malen politieke analyses en boodschappen naar buiten brachten.

Ook voor Caritas Vlaanderen zelf was 2014 een belangrijk jaar. De lijnen werden uitgezet voor de implementatie van de heroriëntering die door de Algemene Vergadering van juni 2013 was beslist. Caritas Vlaanderen is geëvolueerd van een ledenkoepel met constituerende leden naar een thematisch georiënteerde, mission driven organisatie, waarvan ook individuen en organisaties als toegetreden lid deel kunnen uitmaken. Ook de opdrachtsverklaring werd in die zin herzien. De nieuwe opdrachtsverklaring werd door de Algemene Vergadering van 19 maart 2015 goedgekeurd. De drie inhoudelijke prioriteiten, armoedebestrijding, vrijwillig engagement en pastoraal en identeit werden verder scherp gesteld, en meer nadruk werd gelegd op politiek advocacywerk, waarvan hierboven reeds sprake. En ook de nieuwe website kwam online.

2014 was ook op het internationale politieke toneel een bijzonder pijnlijk jaar, met de uitdijende conflicten in het Midden-Oosten, Nigeria, de Centraal-Afrikaanse Republiek of Zuid-Soedan, en de vluchtelingentragedies die er het gevolg van zijn. Het gezamenlijke internationale Caritasnetwerk wil in deze tijden van duisternis en ellende een boodschap van solidariteit en hoop blijven uitdragen. De exhortatie van paus Franciscus, Evangelii Gaudium, wil daartoe een aansporing zijn, en een uitdaging om op deze ingeslagen weg verder te gaan: want toekomst maken we samen, ook als het moeilijk gaat.

De vormgeving van dit jaarverslag is dezelfde als vorig jaar: naast een kort en summier overzicht van de verschillende activiteiten en publicaties, vindt u in een tweede gedeelte een aantal meer uitgewerkte inhoudelijke bijdragen, die u als lezer een betere inkijk geven in onze werking en aandachtsvelden. We wensen u veel leesgenot !

Edito

Het is sinterklaasochtend, 6 december wanneer ik dit schrijf. In mijn straat hebben de meeste bomen hun herfsttooi afgelegd, maar andere soorten zijn hun ritme kwijt. Een Japanse kerselaar staat in bloei. Op datzelfde ogenblik wordt in Parijs hard gewerkt aan de COP21-verklaring, om –letterlijk- het tij te keren.

Wetenschappers hebben aangetoond dat een globale stijging van de temperatuur met anderhalve graad al betekent dat een aantal eilanden in de Stille Zuidzee onherroepelijk zullen verdwijnen. Dus gaan we voor een maximum-stijging van 2 %, want dat is het hoogst haalbare. Jammer voor de eilandbewoners. Het hogere belang gaat voor.

En toch is het al vijf na twaalf. De Japanse kerselaar in mijn straat zorgt voor gefronste wenkbrauwen, maar in vele streken rond de evenaar is het ritme van de regenseizoenen zwaar verstoord, met alle gevolgen van dien voor de voedselproductie. De stijging van de zeespiegel brengt mee dat de orkanen en taifoens steeds krachtiger worden – en de rampen die ze veroorzaken bijgevolg steeds groter. Het beperken van de opwarming van de aarde is in die zin de belangrijkste DRR-maatregel (Disaster Risk Reduction) die we kunnen bedenken.

Laten we hopen dat het gevoel van hoogdringendheid doordringt in de conferentiegebouwen, en dat de aanwezige politici bereid zijn uit te stijgen boven het korte termijn economisch belang. Staatsmanschap is een kostbaar goed en niet allen gegeven. We hebben nochtans een lange gedegen Belgische traditie op dat vlak, van internationaal gewaardeerde politici die dingen konden doen kantelen.

Maar op het vlak van de klimaatdoelstellingen lijken we die trein toch gemist te hebben. Het heeft geduurd tot na de start van COP 21 voor we een onderling akkoord konden vinden over de verdeling van de inspanningen in verband met het akkoord uit 2009, dat de doelstellingen voor 2020 vastlegde. Het leverde België alvast de prijs ‘Fossiel van de Dag’ op. Maar mekaar de zwarte piet doorspelen hoeft in deze niet: zowat elke partij heeft in een regering gezeten die het verschil had kunnen maken, maar daarongetwijfeld omwille van het gebrek aan medewerking van de anderen - niet in geslaagd is. Zolang de volgende verkiezingen plaatsvinden voor de wereld vergaat, zullen de prioriteiten op de politieke agenda blijkbaar niet wijzigen. Nochtans stopt de klimaatcatastrofe niet aan de grenzen van het eigen kiesdistrict.

Paus Franciscus heeft in dit verhaal zijn volle gewicht in de schaal geworpen, reeds in Evangelii Gaudium, maar zeer uitgesproken in zijn encycliek ‘Laudato Si’. Hij verbindt daarbij bovendien de thema’s van armoede en uitsluiting en van de aantasting van ons milieu. Niet in het minst omdat het ook in dit debat de armsten zijn die de hoogste prijs betalen, en die niet kunnen vluchten.

Aan het begin van de klimaatconferentie riep de paus vanuit Afrika de politici op om het eens te worden over een historisch klimaatakkoord: ‘het zou catastrofaal zijn als individuele belangen zouden voorgaan op het algemeen belang. We worden geconfronteerd met een keuze die niet genegeerd kan worden: het milieu herstellen of het vernietigen.’ De Internationale Caritasconfederatie heeft zich achter deze strijd geschaard, met de keuze van haar campagnethema voor de periode 2015 – 2019: One human family: caring for creation.

Er is nog veel werk aan de winkel. In naam van al de klimaatvluchtelingen van morgen.

Edito

Sinds de drama’s van de drenkelingen in de Middellandse Zee en voor Lampedusa, is de problematiek van de vluchtelingen quasi permanent in onze media aanwezig geweest. Toch kwam de recente golf van eind augustus begin september voor velen nog als een verrassing. Plots kwamen via de Balkanroute honderdduizenden vluchtelingen naar Europa. Ons opvangsysteem kraakt in zijn voegen, en kan de toevloed niet aan.

Toch kan het geen kwaad even de proportionaliteit van het verhaal onder ogen te zien. Als België verhoudingsgewijs evenveel vluchtelingen zou opvangen als Jordanië, zouden we plaatsen moeten voorzien voor zo’n slordige 2,7 miljoen mensen. Maar de dramatische oproep van de Jordaanse koningin kreeg nauwelijks aandacht op het politieke schaakbord. De relevantie van vergelijkingen is immers beperkt. En het hemd blijft nader dan de rok.

En voor vele Europese landen, inclusief België, was de vluchtelingencrisis een schok, en een pijnlijk politiek ontwaken. Vorig jaar werden de opvangfaciliteiten immers nog afgebouwd – in volle verkiezingsstrijd – omdat het statistisch aangetoond zou zijn dat er dit jaar significant minder vluchtelingen zouden arriveren. Sic.

Maar met alle hens aan dek werd door overheid en middenveld naar oplossingen voor de opvangcrisis gezocht: in kazernes, leegstaande gebouwen, centra, en campings. Hartverwarmend was en is de spontane solidariteit van vele mensen. De gezamenlijke oproep van Caritas en de Belgische Bisschoppen voor solidaire eigenaars kreeg een overweldigende respons, zowel wat het aanbod aan woningen betreft, als het aantal vrijwilligers dat zich aandiende. Organisaties allerhande plooiden zich dubbel. En ook bij Caritas was – en is – iedereen in de weer. Charité n’a pas d’heure. Caritas International heeft op vraag van Fedasil de zorg op zich genomen voor de opvang van een 750-tal mensen in campings in de Ardennen. Een tijdelijke oplossing. Met de winter die voor de deur staat, wordt koortsachtig gezocht naar andere opvangplaatsen.

Na de opvangcrisis – en ook daarvan is het einde nog niet in zicht – wacht ons vervolgens de integratiecrisis.
Voor de mensen die als vluchtelingen erkend zullen worden, moet immers een woning en een thuis gevonden worden: een welkome plaats in onze samenleving. Dan zal het aanbod van individuele woningen ten volle zijn nut bewijzen, en zullen vele duizenden handen van helpende vrijwilligers van pas komen. Toekomst bouw je niet op met papieren alleen.

Laat ons hopen dat deze integratie inderdaad kan plaats vinden in de warme samenleving waarop we prat gaan. Want er zijn ook heel wat tegenstemmen. Dat merken we tot in onze mailbox. De vluchtelingencrisis
raakt aan onze rust, en misschien zelfs ook wel wat aan de overvloed van onze welvaart. Om de hoek loert, veelvormig, ook het spook van de politieke recuperatie van de vluchtelingencrisis. Laat er geen plaats zijn voor electoraal gespin en gewin, op kap van de ellende van mensen die de gruwel van de oorlog en de dreiging van Daesh ontvluchten.

We mogen de hoop koesteren dat staatsmanschap de zorg voor deze mensen op de eerste plaats zet, voorbijgaand aan een politiek opbod dat zich pas in 2018 opnieuw in stemmen moet vertalen.
Er is genoeg te doen. Laat er ons samen werk van maken !

Griekenland likt zijn wonden. Het derde steunpakket komt er, en het gevreesde Grexit is afgewend. De euro en het Europese huis hebben alweer een crisis overleefd en de gewone Yanis-met-de-pet zal met ongeziene solidariteit mee de prijs betalen van de nationale en Europese onbezonnenheid en dito schuldig verzuim uit het verleden.

Bovenop deze humane catastrofe, kampt Griekenland ook nog eens met een ongeziene vluchtelingeninstroom. Meer dan 70.000 hebben er dit jaar al voet aan wal gezet - tegen het einde van het jaar verwacht men er 100.000. Ze komen voornamelijk uit Syrië en Irak en stranden meestal op de eilanden Lesbos, Chios en Kos, nauwelijks tien kilometer van het Turkse vasteland verwijderd.

De penibele situatie van Griekenland maakt dat het land in de verste verte niet in staat is een minimale opvang te organiseren. Mensen installeren zich in geïmproviseerde kampen, in parken, of in verlaten of niet afgewerkte hotels. Het kleine Caritas Griekenland verzet bergen om zowel vluchtelingen als de meest kwetsbare lokale families van een basisondersteuning te voorzien, met financiële steun van zusterorganisaties, waaronder ook Caritas International België.

De Griekse overheid is in de huidige omstandigheden niet bij machte veel te doen, en voor Europa liggen de prioriteiten duidelijk elders. De ‘billijke verdeling’ van de vluchtelingen over de Unie is niet voor morgen, en zal ook nooit het tempo van de nieuwe toestroom kunnen volgen. Vooral de landen die aan de Middellandse Zee grenzen, dragen hier de zwaarste lasten, terwijl ze ook al de zwakste economieën hebben.

Het is het fatsoen voorbij, wanneer we er als Europese Unie niet in slagen een gezamenlijk antwoord te bieden aan deze noodsituatie. Het schiet ook onze christelijke opdracht van gastvrijheid voor wie uit nood bij ons aanklopt, ver voorbij. In elke wanhopige blik, bij elke kreet om hulp die ons interpelleert, schuilt ook het gelaat van de Gans Andere die ons oproept. Maar het lijkt er eerder op dat de ‘Bange Blanke Man’ weer helemaal terug is. In België zou 61
% een negatieve visie hebben tegenover migratie. In Hongarije wil men het ijzeren gordijn terug, maar nu aan de andere kant van het land. We moeten ten allen koste vermijden het sociale vangnet van het Midden-Oosten te worden…

Toch kan het ook anders: in het kleine met uitstervende bedreigde Italiaanse dorpje Riace met 1700 inwoners, slaagde burgemeester Lucano erin, door het aantrekken van meer dan 400
vluchtelingen, om het schooltje te laten heropenen, om nieuwe arbeidsplaatsen te creëren, om zijn dorp terug leven in te blazen…

We wensen u allen bij het begin van het nieuwe werkjaar een gunstige wind toe,die een aanzet mag bieden tot out-of-the-box creatieve antwoorden op de problemen die ons bezighouden!

Thema: Zalige Mgr. Romero patroon van Caritas

 


 

Edito

Bij ter perse gaan van dit editoriaal was de ‘groene encycliek’ van Paus Franciscus nog niet verschenen, al was de titel al wel uitgelekt. De verwachtingen ten opzichte van dit document waren hooggespannen. Nog tijdens de Algemene Vergadering van Caritas Internationalis in mei ll. gaf Jeffrey Sachs, de man achter de Millenium Development Goals en het Global Fund, te kennen dat hij verhoopte dat de encycliek van Franciscus een gelijkaardig effect zou teweeg brengen met betrekking tot de klimaatconferentie, als Johannes Paulus II bereikte met zijn oproep om de schulden van de armste landen kwijt te schelden. Want, zei Sachs, de Paus is op dit moment de enige die met dergelijke autoriteit kan spreken.

Het gaat er daarbij niet om, om met bijkomende wetenschappelijke bewijsvoering aan te komen dragen – daarvan is ruim voldoende aanwezig – maar om de band te leggen tussen aandacht voor de schepping en de gevolgen van een verwaarlozing daarvan voor de mens – en dan vooral voor de armen. Een integraal pleidooi voor een humane ecologie.

Want het zijn immers de armsten en de armste volkeren, die opnieuw het gelag betalen. Zij kunnen immers niet verhuizen, of hun goederen betrekken uit andere landen of continenten; het zijn hun gronden die het eerst uitgeput raken bij gebrek aan regen, of waarvan de vruchtbare bovenlaag wegspoelt door het op hol geslagen moessonseizoen. Het zijn zij niet, die hun geweten kunnen afkopen door elders emissierechten op te kopen… De pauselijke insteek rond ecologie verbindt ook het Caritas-thema ‘One Human Family - Care for Creation’, met de vorige campagne ‘One Human Family – A World without Hunger’. Deze campagnes zetten ook de bakens voor onze eigen Caritas werking, zowel in eigen land als bij heropbouwprojecten in Afrika of Azië. Hoe duurzaam zijn onze projecten ? Helpen we mensen omgaan met de gevolgen van de klimaatverandering ?

Maar de kritische vraagstelling geldt ook onszelf. Hoe bedachtzaam gaan wij om met voedsel? Voedsel is niet alleen een verhandelbaar goed geworden, maar ook een steeds belangrijkere machtsfactor, waarvan de impact de lokale situatie ver overstijgt en waarbij ‘leven van de vruchten van het land’ ook voor vele kleine landbouwers zelf een utopie geworden is. Het is een politiek verhaal dat zich ver van hen afspeelt, maar waar wij als Caritas wel degelijk een rol te spelen hebben. We mogen ons daarin gesteund én opgeroepen weten door Paus Franciscus. De schepping is er voor de mens, tot lof van de Heer. Laudato sii, o mi Signore ! Zijn wij nog in staat – en bereid - om ons de ode aan de schepping van Fransciscus van Assisi eigen te maken ? We vormen wereldwijd één grote familie en we delen dezelfde aarde met elkaar. Laten we zorg dragen voor het geschenk van de schepping, en er bewust en dankbaar mee omgaan.

We wensen u een deugddoende vakantie !

Caritas Oost-Vlaanderen publiceert regelmatig een eigen Nieuwsbrief. Deze Nieuwsbrief verschijnt meerdere keren per jaar in een eenvoudig .pdf-bestand.

Je kan je abonneren op deze nieuwsberichten via het diocesaan secretariaat (caritas.oost-vlaanderen[at]skynet.be).

Thema: Kinderopvang wordt (dure) luxe

 


 

Edito

Grieks drama in Europa

Maandenlang werd gewaarschuwd voor de aartsmoeilijke weken van de waarheid voor de federale coalitie. Zou de regering Michel de begrotingscontrole overleven ? Een non-event, zo bleek. De controle was een week voor de deadline klaar, en er werd vooral gebakkeleid over de mindere inkomsten voor de deelstaten. Een vestzak-broekzak van 750 miljoen euro, zonder bijkomende zware ingrepen. België kan blijven lenen aan een negatieve rente, en de sociale fall-out die er wel degelijk is, blijft gemakkelijkheidshalve onder de mediatieke radar, en blijft dus grotendeels onopgemerkt.

750 miljoen is niet niks natuurlijk, maar in vergelijking met wat bv. Griekenland moet verwerken, zijn het peanuts. Daar is de bodem van de schatkist in zicht, en wordt er onderhandeld met het mes op de keel. De Grieken hebben niet echt een goede reputatie: dat één van de maatregelen die de toenmalige regering nam om de eerste internationale hulp los te krijgen, erin bestond om 9.000 pensioenen te schrappen voor mensen die soms al jaren overleden waren, was natuurlijk niet echt vertrouwenwekkend.

Maar dat een regering internationaal op de vingers getikt wordt, precies omdat ze een programma goedkeurt met voor twee miljard sociale maatregelen, die mensen moet toelaten voedsel te kopen, en de afbetaling van hun schulden, hypotheken en belastingen over langere tijd te spreiden, en daardoor “pertinent laat zien dat ze haar saneringsopdracht niet serieus neemt”, staat toch wel haaks op de boodschap van een Sociaal Europa dat de Unie en de Commissie zo graag willen laten zien, dachten we.

Het gemiddelde maandloon in Griekenland is met meer dan een derde gezakt. Caritas Griekenland organiseert maaltijden in de scholen, zodat de kinderen toch minstens één warme maaltijd per dag zouden hebben… Het dreigende Griekse bankroet gaat niet enkel en in de eerste plaats over het falen van de Griekse overheid – al decennia lang. Het gaat vooral over het falen van een Europees beleid, dat er niet in slaagt een sociaal minimumprogramma vast te leggen. Het Europees beleid kiest er dus voor om de politieke prijs voor de redding van een financieel systeem te verhalen op sociale basishulpverlening aan miljoenen mensen in vele landen. Het kiest voor een monetaire eenheid, die blijkbaar enkel middels strenge besparingsprogramma’s kan worden behouden. En aan deze monetaire unie beantwoordt niet eens één gemeenschappelijk economisch beleid.

Onder meer omdat er voor de basisassumptie van Keynes - dat de Staat moet investeren als het economisch slecht gaat, en sparen als het economisch goed gaat - geen geld meer is: omdat de financiële crisis nu éénmaal ontzettend veel middelen heeft gekost, maar ook omdat het politiek zoveel interessanter is om geld vrij te maken op de korte termijn, dan wel om het op zij te zetten voor later.

Dat de scherpste kritiek komt van een land dat zijn ‘Wirtschaftswunder’ net te danken heeft aan massale buitenlandse investeringen én aan de kwijtschelding van een groot deel van zijn schulden, maakt het des te cynischer. De kwaliteit van een samenleving wordt afgemeten aan de manier waarop ze omgaat met de zwaksten in haar midden. Dat geldt niet alleen voor het lokale niveau, voor regio’s en landen, maar ook voor grotere entiteiten.

Laat het dan alstublieft eindelijk iets meer zijn, ook in eigen land!

Pagina's