Nr. 162 (2014): Zoeken naar zinvolle ruimtes. Over sacrale ruimtes in zorgvoorzieningen.

 

Inhoud

Ten geleide
Lien Mahieu en Lieven Vanderbruggen

 
Praktijkvoorbeelden - Getuigenissen over de totstandkoming, visie en symboliek
Lieven Vanderbrugghen, Mieke Kerckhof, Hilde Van der motte

Aan een herinrichting of een nieuwe kapel of stille ruimte gaat een heel reflectieproces vooraf, dat vaak minstens even belangrijk is als het uiteindelijke resultaat. Daarom begint dit themanummer met vier verhalen over de sacrale ruimtes in verschillende ziekenhuizen. Lieven Vanderbrugghen bijt de spits af met een getuigenis over ‘Mare’, de kapel van het Sint-Augustinusziekenhuis in Veurne. Daarna vertelt Mieke Kerckhof meer over een bijzonder tweeluik in het Jan Ypermanziekenhuis, waar het reflectieproces niet tot een ‘of’ geleid heeft maar tot een ‘en’: een stille ruimte én een kapel. Hilde Van der motte heeft in het AZ Diest allerhande collega’s betrokken en dit resulteerde in de bewuste keuze voor een Ruimte voor Stilte. Robert Koorneef en zijn collega-geestelijk-verzorgers vertellen ten slotte over de plaats van hun stille ruimte in de hectiek van het ziekenhuis.

 

Sacrale ruimtes in ziekenhuizen: reflecties bij vier praktijkvoorbeelden
Dominiek Lootens

Vanuit een analytisch schema reflecteert Dominiek Lootens op deze diversiteit in aanpak en inrichting van ‘sacrale ruimtes’ Hij laat zich daarbij leiden door vier vragen:  In hoeverre gaat het om een christelijke ruimte? Wie speelde welke rol bij de totstandkoming van de ruimte? Hoe verhoudt de ruimte zich tot de rest van het ziekenhuis? Bestaat er zoiets als een inclusieve ruimte? Deze vragen geven te denken en kunnen – naast de praktijkvoorbeelden zelf – inspirerend werken voor wie begint aan of bezig is met de inrichting van een ‘sacrale ruimte’ in de zorgvoorziening.

 

De kapel: een goede collega geestelijk verzorger
Dirk van den Berg, Dionne Brussee, Simon Evers, Joost Verhoef

Het Onze-Lieve-Vrouwegasthuis in Amsterdam is een groot ziekenhuis op een erg kleine oppervlakte. Toch is er in de schaarse ruimte van het gebouw een open plaats gelaten waar een romaanse kapel staat. Dat is op zich al een bijzonder statement van het statement van het bestuur. De dienst geestelijke verzorging voegt daar nog een statement aan toe: de kapel wordt gepromoveerd tot collega geestelijk verzorger! Een peiling bij patiënten die de kapel bezoeken illustreert en bevestigt deze stelling.

 

Bijbelse kernwoorden voor een heilige ruimte in de zorg
Kees Waaijman

Hoe kan een sacrale of heilige ruimte binnen de context van zorginstellingen gedacht worden vanuit de Schrift. In deze bijdrage verkent de auteur vier Bijbelse grondwoorden die volgens hem ruimte scheppend en richting gevend kunnen zijn: stilte, vertedering, troost en thuis. Sinds onheuglijke tijden hebben zij mensen geholpen bij het verwerken van ziekte en grenservaringen. De vraag is of deze kernwoorden bij een architect ruimtelijke beelden oproept. Want pas als zij vorm krijgen in een concreet ontwerp, kunnen opdrachtgevers en bewoners beoordelen of zij deze heilige ruimte een plaats kunnen geven.

 

What on earth is it that moves you? Over sacrale ruimtes en de ruimte voor sacraliteit
Tom Callebaut

Als interieurarchitect heeft Tom Callebaut zich onder andere gespecialiseerd in het ontwerpen van religieuze ruimtes en het (her)inrichten van religieus erfgoed. De Magdalenakerk in Brugge (zie foto kaft) is een bekende realisatie waar hij aan meegewerkt heeft. In dit artikel kijkt Callebaut terug op de weg die hij afgelegd heeft, en verheldert hij hoe hij te werk gaat om sacrale ruimtes vorm te geven. Het verrassende perspectief van een interieurvormgever nodigt ons uit om op een frisse manier te gaan kijken naar de mogelijkheden van onze eigen kapel of ‘stille’ ruimte.  

 

Uitgelezen
Bernadette Verbruggen

 

Uitsmijter
Barbara Focquaer

 

 


 

<< Terug naar overzicht