Caritas Nieuwsbrief 87: Een boodschap van vrede (november-december 2015)

 

Edito

Het is sinterklaasochtend, 6 december wanneer ik dit schrijf. In mijn straat hebben de meeste bomen hun herfsttooi afgelegd, maar andere soorten zijn hun ritme kwijt. Een Japanse kerselaar staat in bloei. Op datzelfde ogenblik wordt in Parijs hard gewerkt aan de COP21-verklaring, om –letterlijk- het tij te keren.

Wetenschappers hebben aangetoond dat een globale stijging van de temperatuur met anderhalve graad al betekent dat een aantal eilanden in de Stille Zuidzee onherroepelijk zullen verdwijnen. Dus gaan we voor een maximum-stijging van 2 %, want dat is het hoogst haalbare. Jammer voor de eilandbewoners. Het hogere belang gaat voor.

En toch is het al vijf na twaalf. De Japanse kerselaar in mijn straat zorgt voor gefronste wenkbrauwen, maar in vele streken rond de evenaar is het ritme van de regenseizoenen zwaar verstoord, met alle gevolgen van dien voor de voedselproductie. De stijging van de zeespiegel brengt mee dat de orkanen en taifoens steeds krachtiger worden – en de rampen die ze veroorzaken bijgevolg steeds groter. Het beperken van de opwarming van de aarde is in die zin de belangrijkste DRR-maatregel (Disaster Risk Reduction) die we kunnen bedenken.

Laten we hopen dat het gevoel van hoogdringendheid doordringt in de conferentiegebouwen, en dat de aanwezige politici bereid zijn uit te stijgen boven het korte termijn economisch belang. Staatsmanschap is een kostbaar goed en niet allen gegeven. We hebben nochtans een lange gedegen Belgische traditie op dat vlak, van internationaal gewaardeerde politici die dingen konden doen kantelen.

Maar op het vlak van de klimaatdoelstellingen lijken we die trein toch gemist te hebben. Het heeft geduurd tot na de start van COP 21 voor we een onderling akkoord konden vinden over de verdeling van de inspanningen in verband met het akkoord uit 2009, dat de doelstellingen voor 2020 vastlegde. Het leverde België alvast de prijs ‘Fossiel van de Dag’ op. Maar mekaar de zwarte piet doorspelen hoeft in deze niet: zowat elke partij heeft in een regering gezeten die het verschil had kunnen maken, maar daarongetwijfeld omwille van het gebrek aan medewerking van de anderen - niet in geslaagd is. Zolang de volgende verkiezingen plaatsvinden voor de wereld vergaat, zullen de prioriteiten op de politieke agenda blijkbaar niet wijzigen. Nochtans stopt de klimaatcatastrofe niet aan de grenzen van het eigen kiesdistrict.

Paus Franciscus heeft in dit verhaal zijn volle gewicht in de schaal geworpen, reeds in Evangelii Gaudium, maar zeer uitgesproken in zijn encycliek ‘Laudato Si’. Hij verbindt daarbij bovendien de thema’s van armoede en uitsluiting en van de aantasting van ons milieu. Niet in het minst omdat het ook in dit debat de armsten zijn die de hoogste prijs betalen, en die niet kunnen vluchten.

Aan het begin van de klimaatconferentie riep de paus vanuit Afrika de politici op om het eens te worden over een historisch klimaatakkoord: ‘het zou catastrofaal zijn als individuele belangen zouden voorgaan op het algemeen belang. We worden geconfronteerd met een keuze die niet genegeerd kan worden: het milieu herstellen of het vernietigen.’ De Internationale Caritasconfederatie heeft zich achter deze strijd geschaard, met de keuze van haar campagnethema voor de periode 2015 – 2019: One human family: caring for creation.

Er is nog veel werk aan de winkel. In naam van al de klimaatvluchtelingen van morgen.