Caritas Nieuwsbrief 86: Vluchten, niet voor even (september-oktober 2015)

 

Edito

Sinds de drama’s van de drenkelingen in de Middellandse Zee en voor Lampedusa, is de problematiek van de vluchtelingen quasi permanent in onze media aanwezig geweest. Toch kwam de recente golf van eind augustus begin september voor velen nog als een verrassing. Plots kwamen via de Balkanroute honderdduizenden vluchtelingen naar Europa. Ons opvangsysteem kraakt in zijn voegen, en kan de toevloed niet aan.

Toch kan het geen kwaad even de proportionaliteit van het verhaal onder ogen te zien. Als België verhoudingsgewijs evenveel vluchtelingen zou opvangen als Jordanië, zouden we plaatsen moeten voorzien voor zo’n slordige 2,7 miljoen mensen. Maar de dramatische oproep van de Jordaanse koningin kreeg nauwelijks aandacht op het politieke schaakbord. De relevantie van vergelijkingen is immers beperkt. En het hemd blijft nader dan de rok.

En voor vele Europese landen, inclusief België, was de vluchtelingencrisis een schok, en een pijnlijk politiek ontwaken. Vorig jaar werden de opvangfaciliteiten immers nog afgebouwd – in volle verkiezingsstrijd – omdat het statistisch aangetoond zou zijn dat er dit jaar significant minder vluchtelingen zouden arriveren. Sic.

Maar met alle hens aan dek werd door overheid en middenveld naar oplossingen voor de opvangcrisis gezocht: in kazernes, leegstaande gebouwen, centra, en campings. Hartverwarmend was en is de spontane solidariteit van vele mensen. De gezamenlijke oproep van Caritas en de Belgische Bisschoppen voor solidaire eigenaars kreeg een overweldigende respons, zowel wat het aanbod aan woningen betreft, als het aantal vrijwilligers dat zich aandiende. Organisaties allerhande plooiden zich dubbel. En ook bij Caritas was – en is – iedereen in de weer. Charité n’a pas d’heure. Caritas International heeft op vraag van Fedasil de zorg op zich genomen voor de opvang van een 750-tal mensen in campings in de Ardennen. Een tijdelijke oplossing. Met de winter die voor de deur staat, wordt koortsachtig gezocht naar andere opvangplaatsen.

Na de opvangcrisis – en ook daarvan is het einde nog niet in zicht – wacht ons vervolgens de integratiecrisis.
Voor de mensen die als vluchtelingen erkend zullen worden, moet immers een woning en een thuis gevonden worden: een welkome plaats in onze samenleving. Dan zal het aanbod van individuele woningen ten volle zijn nut bewijzen, en zullen vele duizenden handen van helpende vrijwilligers van pas komen. Toekomst bouw je niet op met papieren alleen.

Laat ons hopen dat deze integratie inderdaad kan plaats vinden in de warme samenleving waarop we prat gaan. Want er zijn ook heel wat tegenstemmen. Dat merken we tot in onze mailbox. De vluchtelingencrisis
raakt aan onze rust, en misschien zelfs ook wel wat aan de overvloed van onze welvaart. Om de hoek loert, veelvormig, ook het spook van de politieke recuperatie van de vluchtelingencrisis. Laat er geen plaats zijn voor electoraal gespin en gewin, op kap van de ellende van mensen die de gruwel van de oorlog en de dreiging van Daesh ontvluchten.

We mogen de hoop koesteren dat staatsmanschap de zorg voor deze mensen op de eerste plaats zet, voorbijgaand aan een politiek opbod dat zich pas in 2018 opnieuw in stemmen moet vertalen.
Er is genoeg te doen. Laat er ons samen werk van maken !