Caritas Nieuwsbrief 76: Migratie, aandacht voor de mens achter de vreemdeling (januari-februari 2014)

 

Thema: MIGRATIE, AANDACHT VOOR DE MENS ACHTER DE VREEMDELING

 


 

Edito

Je zou bijna denken dat de crisis zo goed als achter ons ligt. De beurs doet het goed, en met de verkiezingen in zicht, swingen de beloftes de pan uit. Er lijkt heel wat in de aanbieding: nieuwe lastenverlagingen, meer netto-inkomen. Werken wordt beloond, hard werken nog meer.

Er wordt blijkbaar vooral ingezet op de electorale vijver van de hardwerkende Vlaming en Belg, die veel belasting betaalt en niet tevreden is met het rendement op zijn spaarcenten. Over de vraag waar men de daartoe benodigde middelen zal halen, hangt nog een flou artistique. Er zijn natuurlijk de terugverdieneffecten, maar daarnaast verwijzen een aantal programma’s en programmaballonnetjes toch vooral naar beperking van werklozensteun in de tijd (ook al zijn er geen jobs in de aanbieding), privatiseringen (o.a. van het gevangeniswezen), en natuurlijk het stopzetten van de transfers naar de Franstaligen.

De verkiezingsstrijd wordt schoorvoetend op gang getrapt met interessant ogende maatregelen, maar een uitgewerkt samenlevingsmodel breekt er maar moeilijk doorheen. Welke samenleving willen we doorgeven aan de volgende generatie? Gaat het inderdaad om een maatschappij waar de haves en cans het halen op de have nots en cannots ? Of durven we toch nog inzetten op een zorgzame, warme samenleving, waar iedereen meetelt – ongeacht afkomst, kansen, overtuiging en zelfs taal ? En waaraan iedereen kan en mag bijdragen – ook al is het maar een beetje en in het rendement beperkt?

Een interessant thema in dit verband is dat van de vermaatschappelijking van de zorg. Het zit in het hart van het beeld van een samenleving die zorg draagt voor de minsten, een samenleving zoals we ze willen dromen. De samenleving komt immers eerst, de Staat is in wezen slechts een construct ten dienste van die samenleving, geen doel op zich, laat staan een entiteit sui generis. We moeten er echter wel over waken dat de vermaatschappelijking van de zorg niet in de eerste plaats een loutere besparingsoperatie wordt, waarbij de lasten worden afgewenteld op de kleine entourage van de zorgvrager – kerngezin, familie en mantelzorgers, gecompenseerd met een individueel rugzakje, maar zonder verdere rugdekking.

We hebben een stevige traditie van een zorgzame samenleving, waarbij een netwerk aan middenveldsorganisaties instond voor zorg en aandacht, en ondersteuning kon mobiliseren. Dat middenveld heeft het klaarblijkelijk al een tijdje verkorven in de politieke arena, maar misschien loont het toch de moeite er opnieuw in te investeren. Wellicht is het op termijn de enige basis waarop een vermaatschappelijking van de zorg zich vermag te enten. Een samenleving gedragen ook en geschraagd door vrijwillig engagement, binnen een wettelijk kader, maar zonder regulitis: zonder dat een vluchteling die, terwijl hij wacht op de uitreiking van voedselpakketten, een handje toesteekt om de bestelwagen met voedingsmiddelen te helpen lossen, een inbreuk pleegt. Misschien wordt het tijd om de overregulering hier toch wat te reguleren…

We leggen op dit ogenblik de laatste hand aan ons eigen Caritas-memorandum, onze eigen droom voor een vernieuwde samenleving. In de volgende Caritas Nieuwsbrief komen we er uitgebreid op terug.

 

<< Terug naar overzicht