Asociale CO2-taks of klimaat en sociaal hand in hand?

Een nieuwe belasting op CO2-uitstoot gaat volgens een groep wetenschappers nog niet ver genoeg (DS 26 januari). Zij willen een algemene CO2-belasting, ook op producten als huisbrandolie en zelfs op windmolens, want die worden energievervuilend vervoerd.

Maar een politiek beleid dat enkel kijkt naar ecologische doelstellingen, dat zien we liever niet. Want elk beleidsinitiatief heeft ook een concrete impact op mensen. En zoals zo vaak, is die impact groter op mensen met weinig middelen.

Mensen met een lager inkomen verwarmen zich vaker met vervuilendere verwarming. Ze wonen in goedkopere huizen, gekocht of gehuurd, die minder goed onderhouden zijn en waar slechte isolatie verwarmingsketels op stookolie dwingt op volle toeren te draaien.

Een verhoging van belastingen op vervuilende brandstoffen treft deze groep extra hard. Zij kunnen  vandaag al geen beroep doen op energiebesparende maatregelen, zo bewijst een recente studie van het Steunpunt Wonen. De kostprijs van brandstof verhogen help hen nog minder om noodzakelijke verbouwingen uit te voeren. Een sociale reflex is nodig: de overheid kan niet eenzijdig kiezen voor het milieu en daarbij kwetsbare mensen uit het oog verliezen.

In plaats van een asociale CO2-belasting kiest men er beter voor om elk van ons in staat te stellen zijn of haar energieverbruik te milderen. Opbrengsten uit de bestaande belastingen op fossiele brandstoffen, moeten aangewend worden om ook mensen zonder eigen middelen te helpen energiebesparend te leven. Een renteloze energielening voor huiseigenaars zonder eigen middelen of het optrekken van energienormen voor huizen op de huurmarkt zijn maar enkele mogelijke oplossingen.

Zolang energiezuinig en duurzaam leven slechts weggelegd is voor de rijken, mogen we een ander leven niet bestraffen. Mensen moeten in staat zijn mee te kunne vooraleer een overheid belastingen mag invoeren. En vergeet vooral niet: een beleid dat het klimaat voorop stelt hoeft niet in strijd te zijn met een sociaal beleid. Het milieubewuste politieke landschap heeft dat intussen begrepen. Nu de wetenschap nog.

Thijs Smeyers
Coördinator Politiek & Beleid
Caritas Vlaanderen

verschenen in De Standaard